--- title: "Ontologia" url: "https://hurukan.com/pl/system/ontologia" description: "Cyfrowy model firmy pod każdym modułem Hurukan: obiekty, relacje i reguły, opisane i wersjonowane oraz rozwijane przez agentów, w miarę jak rośnie przedsiębiorstwo." --- # Ontologia Pod agentami leży spisany opis samej firmy: czym jest klient, zamówienie, indeks czy umowa, jak się ze sobą wiążą i jakie reguły ich dotyczą. Każdy moduł i każdy agent czyta ten sam model, więc jedna zmiana w nim jest jedną zmianą wszędzie. [Porozmawiajmy](https://hurukan.com/pl/contact) Dłoń umieszcza klocek na białej makiecie architektonicznej kampusu, budynki połączone nićmi Warstwa 3 z 5 - Obiekty, relacje i reguły w jednym opisanym modelu - Wersjonowana: każda zmiana ma autora, powód i zatwierdzenie - Samorozwijająca się: agenci proponują rozszerzenia, gdy firma się zmienia - Jeden model czytany przez każdy moduł i każdego agenta ## Dlaczego model, a nie zestaw modułów Tradycyjne oprogramowanie biznesowe dostarcza swoje wyobrażenie o firmie zaszyte w kodzie: stały ekran klienta, stałe zamówienie, stały obieg zatwierdzeń. Kiedy firma do tego nie pasuje, ludzie obchodzą to w arkuszach, a prawdziwe przedsiębiorstwo oddala się od tego, które opisuje system. Hurukan zaczyna z drugiej strony. Najpierw opisuje się firmę — jako obiekty, relacje i reguły — a moduły czytają ten opis. Moduł jest sposobem pracy z częścią modelu, a nie osobną bazą danych z własnym pojęciem o tym, kim jest klient. ## Co w nim jest Obiekty to rzeczowniki firmy: klient, dostawca, indeks, zamówienie, umowa, osoba, dokument. Relacje je łączą: to zamówienie korzysta z tamtej umowy ramowej; ten indeks pochodzi od tych dwóch dostawców. Reguły mówią, co musi być spełnione: wycena powyżej progu wymaga drugiego zatwierdzenia; świadectwo musi być ważne w dniu dostawy. Działania to czasowniki: co można zrobić z obiektem, kto może to zrobić i pod jakimi warunkami. ## Jak się rozwija Model rozwija się dalej, bo firma też się rozwija. Kiedy biznes się zmienia — nowa usługa, nowy rynek, nowy obowiązek prawny — agent proponuje zmianę w pojęciach samego modelu. Człowiek ją przegląda, widzi, czego dotyczy, i zatwierdza albo odrzuca. Zatwierdzona zmiana staje się nową wersją, a poprzednia zostaje czytelna, więc każdy zapis da się zrozumieć według modelu, który obowiązywał, kiedy powstał. ## Między agentami a danymi Nad tą warstwą **Logika agentowa** działa w pojęciach, które określa ontologia: każde działanie, które agent może wykonać, jest tu opisane. Pod nią warstwa **Danych** przechowuje zapisy, które muszą być zgodne z modelem, więc import, który nie pasuje, zostaje zatrzymany na wejściu, a nie odkryty w raporcie. **Bezpieczeństwo i suwerenność** nakłada uprawnienia na obiekty i działania, które model nazywa. Ontologia jest umową między wszystkimi trzema. ## Co zawiera model 01 ### Obiekty Klienci, dostawcy, indeksy, zamówienia, umowy, ludzie, zasoby i dokumenty, każdy zdefiniowany raz, ze swoimi polami, stanami i właścicielem. 02 ### Relacje Które zamówienie należy do której umowy, który indeks do którego dostawcy, która osoba do której jednostki. Zapisane jawnie, więc agenci podążają za nimi, zamiast zgadywać. 03 ### Reguły Walidacje, zmiany stanów, progi zatwierdzeń i to, kto może co zrobić, wpisane w model, a nie ukryte w ekranach i arkuszach. 04 ### Działania Co można zrobić z każdym obiektem, kto może to zrobić i pod jakimi warunkami. To słownik, w którym działają agenci, i wyznacza on pełny zakres tego, co mogą zrobić. 05 ### Wersje Każda zmiana modelu jest wersją z autorem, powodem i zatwierdzeniem, a poprzednia wersja pozostaje czytelna. 06 ### Samorozwój Kiedy firma dodaje linię produktów, proces albo nowy obowiązek, agent proponuje nowe obiekty i reguły, człowiek je zatwierdza, a każdy moduł je przejmuje. ## Współpracuje z [Inżynierowie w kaskach przeglądają wydrukowany plan i tablet w biurze budowy ### Projekty i dokumenty Programy, etapy, kamienie milowe i budżety projektów, widok portfela i każdy dokument przy swoim zapisie. → ](https://hurukan.com/pl/modules/projekty-i-dokumenty)[Kierownik zatwierdza pozycje na tablecie przy biurku w minimalistycznym biurze ### Decyzje i zadania Jedna skrzynka zatwierdzeń dla propozycji agentów, ze źródłami i ryzykiem, oraz zadania, które zawsze mają właściciela. → ](https://hurukan.com/pl/modules/decyzje-i-zadania)[Inżynier sprawdza tablet obok centrum obróbczego i ramienia robota w czystej hali produkcyjnej ### Operacje i jakość Planowanie, kolejka pracy, harmonogram, godziny i podwykonawstwo; kontrole, niezgodności, zwolnienie i świadectwa. → ](https://hurukan.com/pl/modules/operacje-i-jakosc) ## Pytania Czym jest ontologia, mówiąc prosto? Spisanym opisem rzeczy, z którymi firma ma do czynienia, tego, jak się ze sobą łączą, i reguł, które ich dotyczą. Każda firma już taki opis ma; zwykle jest rozproszony po kilku systemach i w głowach doświadczonych pracowników. Co znaczy „samorozwijająca się”? Że rozwijanie modelu jest częścią normalnej pracy systemu. Agenci zauważają, gdzie model przestał pasować do firmy, i proponują zmiany, a ludzie je zatwierdzają. Każda zmiana nadal przechodzi przez zatwierdzenie człowieka. Czy możemy przeczytać i wyeksportować model? Tak, taki jest projekt. Model jest czytelny, wersjonowany i eksportowalny razem z Twoimi danymi, bo opis Twojej firmy należy do Ciebie. [← PoprzedniLogika agentowa](https://hurukan.com/pl/system/logika-agentowa)[Następny →Dane](https://hurukan.com/pl/system/dane) ## Zbudujmy razem system operacyjny Twojej firmy Hurukan jest przed startem. Jeśli prowadzisz firmę i chcesz suwerennego, agentowego systemu zamiast kolejnego pakietu, chcemy usłyszeć, czego potrzebujesz. [Porozmawiajmy](https://hurukan.com/pl/contact)